Genoeg te beleven!

De tijd gaat hier snel! Het is alweer een dik 4 weken geleden dat ik in het vliegtuig richting Quito stapte. Naar een totaal andere wereld. Een wereld die in niets te vergelijken is met Nederland, maar toch als een ‘thuis’ voelt.
Over een maand zijn hier de politieke verkiezingen. Op dit moment houdt dat voornamelijk in dat alle partijleiders zichzelf aan het promoten zijn. Nee, er worden geen rode rozen uitgedeeld zoals in Nederland. Wel worden er opgetogen optochten gehouden, met vlaggen en T-shirts met de betreffende partijleider erop, en harde muziek en getoeter. Af en toe spreekt de partijleider zijn aanhangers toe, en is het een beetje een ‘I have a dream’ – tafereel. Waarop de aanhangers uitgelaten en enthousiast reageren. De foto hieronder is vanaf mijn balkon genomen!

De afgelopen week heb ik samen met verloskundige Yolanda afwisselend 12,-14- of 24-uurs diensten gewerkt. Werken in Hospital Delfina Torres de Concha is nooit saai. Het maakt niet uit of je dokter of verpleegkundige bent, bewaker of apotheker. Het is altijd spectaculair, op een bepaalde manier. Omdat de bloedbank een eind van het ziekenhuis weg ligt, bijvoorbeeld. En soms het benodigde bloed dus te laat arriveert. Of omdat de patiënten niet worden binnengebracht met een ambulance, maar met een pick-up truck, achterin liggend. Een ambulance is er wel, maar wordt eigenlijk enkel gebruikt voor transfers naar andere (betere?) ziekenhuizen. Of omdat er een zeer ernstig personeelstekort is, met name specialisten. Zo komt het voor dat er gedurende 24 uur soms maar 3 specialisten aanwezig zijn, voor het HELE ziekenhuis. Dan wordt het tossen wie als eerste geholpen wordt: een kindje die de dood in de ogen ziet, een spoedkeizersnede, of toch beter eerst die meneer met die schotwond?
Hieronder volgt een kleine fotoreportage om een indruk te geven van mijn werkgebied tot nu toe in het ziekenhuis:

De verloskamer, bestaande uit twee verlosbedden. Wanneer een mevrouw gaat bevallen, wordt er een plastic zeiltje op het bed gelegd, wat na de bevalling wordt afgewassen en te drogen gehangen wordt. Voor de volgende patiënt!

De moederkoekbak. De placenta’s worden hierin opgevangen en worden naar elders gebracht, o.a. voor het maken van shampoo.

De Tesalia flessen hebben hier een heel lang leven. Beter gezegd: meerdere levens. Eerst wachten ze in de winkel om gekocht te worden, vervolgens worden ze leeggedronken, daarna worden ze volgegooid met ‘sablon’ (geel ontsmettingsmiddel) of worden ze volgestopt met glazen ampullen en gebruikte naalden. Economisch verantwoord!

Ook de colaflessen doen gezellig mee met het schoonmaaktafereel.

De voorraadkast met de benodigde materialen voor een bevalling. Is er iets op? Tja, dan is het ook écht op.

Het grote boek van sinterklaas. Ofwel, het boek waarin alle bevallingen worden genoteerd. Als je goed kijkt kun je tellen hoeveel bevallingen er op de 10e februari plaatsvonden. (18, in 24 uur)

De poster die ophangt in de verloskamer vertelt ons hoe we moeten handelen in het placentatijdperk. Kort vertaald: één minuut na de geboorte van het kind oxytocine intramusculair inspuiten, controleer of de placenta al los zit of niet, masseer de baarmoeder om de placenta uit te laten drijven en controleer na de uitdrijving van de placenta iedere 15 minuten de toestand van de baarmoeder en het bloedverlies, gedurende twee uur.

Ik met een verpleegkundige.

Ook op de verloskamers maak ik genoeg mee. De twee hieronder volgende dingen zijn me het meest bijgebleven.

‘Muda’, werd er gezegd, toen er een paciente werd binnengebracht. Muda, muda? Mijn spaans liet me weer eens in de steek. Mijn woordenboek zei dat we hier te maken hadden met een dove dame. Ik had het te doen met haar. Niet omdat ik mensen die doof zijn zielig vind, of ongelijk aan mijzelf, nee, integendeel. Ik heb juist bewondering en veel respect voor hen die niks kunnen horen. Doch zwanger en doof in een land als Ecuador, specifieker in een provincie als Esmeraldas.. dat is toch even slikken.
Ze bleek al twee kinderen te hebben, dus in dat opzicht was een kind baren niet helemaal nieuw voor haar. Een kleine geruststelling. Alhoewel, een bevalling heeft niet veel woorden nodig. Een blik of een gebaar kan meer vertellen dan duizend woorden. Met die gedachte wilde ik de bevalling van deze dame tot een goed einde laten leiden.
In tegenstelling tot de andere vrouwen die in barensnood lagen, maakte ze geen enkel geluid. Lastig, omdat je uit het geluid wat de vrouwen maken kunt opmaken of ze persdrang hebben of niet. Af en toe vertrok haar gezicht pijnlijk. Ik hield haar, en tevens de toestand van haar kindje, goed in de gaten.
Toen ze al twee uur op 9 cm ontsluiting zat, stak ze haar hand in de lucht en gebaarde me te komen. Ze wees paniekerig naar onderen. Ik hoefde niet eens te kijken hoe laat het was: we verhuisden rap naar de verloskamer.
Enkele oerkreten later hield ik een immens slap wezentje in mijn handen.
Shit, shit, shit.
En nog eens shit.
Kom op, niet lopen shitten nu Hester!
Handelen!
Snel, afnavelen en naar de reanimatietafel.
Samen met Yolanda deed ik er alles aan om weer leven in dit ‘nieuwe leven’ te blazen.
Kom op, please, geef me een teken van leven.
Gewoon één teken, meer vraag ik niet.
Achter me hoorde ik onverstaanbare, paniekerige kreten en snikken. Ik was klam van het zweet en mijn hart ging als een razende te keer. Je voelt je zo machteloos en klein worden op zo’n moment. Zo’n onschuldig en klein jochie, nog onwetende van alle goed- en narigheid op de wereld.
Toen Yolanda me hulpeloos aankeek en ook mijn moed in mijn schoenen gezonken was, trok het mannetje ineens een grimas. Ik voelde het bloed terug naar mijn hoofd stromen en we gingen door, we gingen door, we gingen door. En warempel, onder onze handen groeide een steeds sterker wordend wezentje, die uiteindelijk, mooi roze van kleur, ongeveer het hele ziekenhuis bij elkaar krijste.
Het stak me zo in mijn hart dat zijn moeder dit niet kon horen.

Voor het eerst in mijn leven heb ik nu ook een stuitbevalling mogen meemaken. We waren druk bezig in de verloskamers: Yolanda was bezig met een incomplete abortus, een andere dokter was bezig met een vruchtafdrijving van 18 weken en ik was aan het hechten. Het was een beetje een chaotisch en melancholisch tafereel, leven een dood naast elkaar, gewenst al dan niet ongewenst. Ondertussen hoorden we dat er een nieuwe patiënte werd binnen gebracht. Ik was klaar met hechten en ging terug naar de ‘salo del labor’ om deze patiënte te onderzoeken.
Tijdens het vaginaal onderzoek dacht ik eerst: he, wat is dit nou? En toen onmiddellijk erachteraan: yes, eindelijk, dit is een stuit! Ik werd gewoon blij van de gedachte dat ik nu ook eindelijk eens een stuitligging voelde.
Wat ik voelde waren de voetjes: twee om precies te zijn. Tevens voelde ik dat de bevalling niet lang meer op zich zou laten wachten. Ze had bijna 10 cm ontsluiting en het kindje was goed ingedaald.
Ik was verrukt en gespannen tegelijk. Een beetje vergelijkbaar met wanneer je met schoolreisje voor de eerste keer in een achtbaan gaat. Je wilt het heel graag, maar oef, het is o-zo-spannend. Want een stuitbevalling is absoluut mogelijk, maar er zitten ook risico’s aan verbonden. Dat wist ik maar al te goed, ook al had ik nog nooit eerder een stuitbevalling gezien of gedaan. Dus ik had zo’n kriebelend onderbuikgevoel en mijn hart ging een stukkie hoger in mijn lijf zitten.
Ik rapporteerde aan Yolanda dat we te maken hadden met een stuit en dat deze mevrouw zo goed als 10 cm ontsluiting had. ‘A que plano, hester?’ riep Yolanda. Ik riep terug dat het al goed was ingedaald. ‘Oke, bien, un ratito y me voy’, riep Yolanda. Ofwel: ik kom er zo aan. Ondertussen begon ik het bevallingsverslag te schrijven van de bevalling die ik eerder had gedaan en had ik aandacht voor nog een andere patiente die op 9 cm stond, maar die om de haverklap zei dat ze persdrang had. Doch elke keer wanneer ik haar onderzocht, bleek het nog steeds 9 cm te zijn. Ik legde haar uit dat ze niet moest gaan persen nu, anders zou de baarmoedermond oedemateus kunnen worden, met de nodige gevolgen. Ik wilde haar steunen, ik wist hoe zwaar de laatste cm’s waren, maar ik moest ook het bevallingsverslag schrijven en de stuitbevalling in de gaten houden. Ik besloot dat het verslag maar even moest wachten en bleef aan het bed van ‘de-9-cm-dame’ . Ik hielp haar concentreren op haar ademhaling, zodat ze bij de heftige weeën niet zou meepersen.
Met een schuin oog keek ik af en toe naar het bed naast me, naar ‘de-stuitbevalling-dame’. En ineens zwaaide daar een voetje mij gedag, tussen de benen van de mevrouw, alsof het wilde zeggen: ‘Joehoe, ik ben er ook nog hoor!’Ik wurmde mezelf los uit de houdgreep waarin ‘de-9-cm’dame’ me vasthad, en riep naar Yolanda dat het zo ver was. We verhuisden als zotten naar de verlostafel. Yolanda zette snel een knip en de bevalling begon. Het was prachtig, ik heb er echt van genoten, al klinkt dat voor sommigen misschien vreemd. Het ging niet helemaal zoals ik geleerd had vanuit de schoolboeken, maar het verliep allemaal vlot. Yolanda zei tegen me: kijk maar goed, de volgende stuit doe jij!

Naast het werken is er voldoende tijd voor ontspanning. Ik hoef jullie niet jaloers te maken met het mooie weer hier, want ook hier doet zich wel eens een kleine watersnoodramp vanuit de hemel voor. Man, ik wist niet dat het zo hard kon regenen op de wereld. Als de regen dan eindelijk is opgehouden (soms na een uur, soms na twee dagen), lijken de bergen nog groener dan ze al waren. In de dagen dat het regent verwen ik mezelf met bijvoorbeeld een manicure en pedicure. Voor slechts vijf dollar toveren ze mijn nagels om tot ware kunstwerkjes. Kijk, als je niet gezegend bent met poezelige voetjes, maar met lange stelten zoals ik, dan kun je er maar beter het beste van maken, toch?! Dan lijkt het tenminste nog ergens op : )
Ook kan ik mezelf verwennen met het Ecuadoriaanse eten en drinken. En dan vooral: het zelf maken ervan. Intussen ben ik al aardig bedreven in het maken van: platanos verdes, batido de mora/sandia/banana, jugo de sandia/pina, pescado frito, pollo a la plancha en camarones apanados. Koken blijft een hobby, dus ook hier in Ecuador.
Een andere bezigheid in deze regenachtige dagen is het studeren van spaans. Ik spreek wel spaans, maar in nog veel gevallen moet ik soms drie keer vragen wat ze nou bedoelen. En na die derde keer weet ik het dan soms nog niet, haha. Maar, eerlijk is eerlijk, elke dag leer ik bij.

In de zonnige dagen trek ik er op uit. Naar het strand! Meestal is het ook zo warm dat je niet veel meer kunt doen dan genieten van zon en zee. Zo heb ik laatst een kustwandeling gemaakt van Atacames naar Sua. Te vergelijken met Dishoek-Zoutelande. Sua en Atacames worden van elkaar gescheiden door een rotspartij, doch met laag water kun je deze met wat klim en klauterwerk passeren.

Mijn privégids, Elvis, vertelde me er niet bij dat je bij hoog water dus NIET meer terug kunt. Een beetje gezond boeren verstand had me dit ook kunnen vertellen, maar goed, ik hield me op dat moment voornamelijk bezig met genieten van de onbeschrijfelijk mooie natuur en een lekkere cocktail. En zo kwam het dat we niet meer terug konden, behalve dan met de bus/taxi. Maar ja, zonder geld houdt dat ook een eind op. Liften dan naar maar? Een aardige meneer (met een schat van een zoontje) met een pick-up truck nam ons, nadat we een biertje met hem (en van hem) hadden gedronken, mee, en binnen 10 minuutjes stonden we weer in Atacames. Wat is dit toch een heerlijk land.
Veel liefs,
Hester

P.S. a.s. maandag zal ik om 09:15 LIVE te horen zijn op Omroep Zeeland in het radioprogramma ´De ochtend´ vanuit Ecuador! Dat betekent dat ik zondagnacht tot 02:15 opblijf om naar Holanda te bellen, maar dat heb ik er graag voor over! Mocht je dus heel graag mijn stem willen horen, luisteren!!!

P.S. 2: Owja, dit is het adres waar post naar toe kan worden gestuurd:

Coreo Central Atacames
Avenida Libertad
Entre espejo y Pichinchas
Atacames, Ecuador